Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü

[tsubasaa]

Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü
 Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına
 Dair Kanun Tasarısı, TBMM Başkanlığına sunuldu.
         Tasarıya göre, Askeri mahkemeler, 3 askeri hakimden kurulacak. Askeri
 mahkeme kurulunda bulunanların en kıdemlisi, mahkeme başkanı olacak.
         Subay üyeler, askeri mahkeme heyetinden çıkarılacak. Subay ve
 astsubayların işledikleri suçlara ait davalar ile ağır ceza mahkemesinin görevine
 giren suçlara ait davalar hariç olmak üzere, üst sınırı 5 yıla kadar (5 yıl
 dahil) hapis cezaları ve bunlara bağlı adli para cezaları ile bağımsız olarak
 hükmedilecek adli para cezalarını ve güvenlik tedbirlerini gerektiren Askeri Ceza
 Kanununda ve diğer kanunlarda yazılı suçlara ait davalara ve suç konusu olmayan
 eşyanın müsaderesine, tek hakim tarafından bakılacak.
         Kurulla veya tek hakimle bakılacak işlerin belirlenmesinde, cezayı
 ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin, kanunda yer alan suçun
 cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulacak.
         Bir kimse tarafından işlenmiş müteaddit fiillerin yargılanması görevinin
 belirlenmesinde, en ağır cezayı gerektiren fiil esas alınacak.
         Tek hakim tarafından bakılan davalarla ilgili soruşturmalarda, hakim
 kararı gerektiren her türlü işleme ait kararlar, tek hakim tarafından verilecek.
 Bu kararlara karşı itirazları incelemeye en yakın askeri mahkeme yetkili
 olacak.
         İddianamenin kabulünden sonra, yargılamanın tek hakim tarafından
 yürütülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilemeyecek.
         Görülmekte olan davalar nedeniyle tek hakim ile askeri mahkeme kurulu
 arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını, Askeri Yargıtay çözümleyecek.
         Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra duruşma gününü belirleyecek ve
 duruşmada hazır bulunması gereken kişileri çağırıp, diğer duruşma hazırlıklarını
 yerine getirecek.
         Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlara, genel ahlaka karşı suçlara
 ve devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla basit ve nitelikli zimmet,
 irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
 devlet sırlarını açığa vurma gibi suçlara ait davalar ile tutuklu veya açıklı
 işlerin davaları önce görülecek.
         Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulla bakılmakta olan
 davalarda, davanın tek hakim tarafından yürütülmesi gerektiği gerekçesi ile
 görevsizlik kararı verilemeyecek, kurulla verilerek kesinleşmiş kararlarla ilgili
 olarak, bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra alınması gereken
 kararlar, kurulla verilecek.
         Subay üyelerin askeri mahkeme heyetinden çıkartılması nedeniyle mevcut
 kanundaki ''subay üyelerin nitelikleri'', ''subay üyelerin seçimi'' ve ''kanunda
 yazılı nitelikte subay üyenin bulunamaması''nı düzenleyen maddeler yürürlükten
 kaldırıldı.
         
         -PERSONEL VE AMORTİSMAN GİDERLERİ-
         
         Sağlık sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan
 askeri öğrencilere,''personel ve amortisman giderleri hariç'' devlet tarafından
 yapılan masraflar faizi ile birlikte ödettirilecek.
         Daha önce askeri öğrencilikten çıkarılanlardan kendilerine tahakkuk
 ettirilen borçlarını ödemiş ya da taksitlendirmiş olanlar ile yargılamaları devam
 edenler veya kesin hükme bağlanmış olanlar da 3 ay içerisinde müracaat etmeleri
 halinde aynı hükümden yararlanabilecek.
         Mayın arama ve temizleme faaliyetlerinin fiilen icrası sırasında malul
 olanlar ile ölenlerin dul ve yetimleri de terörle mücadele sırasında malul
 olanlar ile ölenlerin yakınlarıyla aynı statüye getiriliyor. Böylece aynı
 nitelikte görev yapan personel arasındaki özlük hakları farklılıklarının
 giderilmesi amaçlanıyor.
         Hakimler ve Savcılar Kanununun ''Adayların nitelikleri'' başlıklı
 düzenlemede yer alan, lisans ve lisansüstü öğrenimini yapmış olan adayların 30,
 doktora öğrenimini tamamlamış adayların ise 35 yaşını bitirmemiş olmaları
 gerektiği hükmü, askeri hakimler için de geçerli olacak.
         
         -GİZLİ BELGELERİN BAŞVURU SAHİPLERİNE İNCELETTİRİLMESİ-
         
         Tasarı, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nda da AİHM kararları
 doğrultusunda değişiklik yapıyor. Buna göre, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler
 taraf ve vekillerine açık olacak. Mahkeme tarafından getirtilen veya idarece
 gönderilen bilgi, belge ve dosyalardan  başka şahıs ve makamların özel bilgileri
 ile şeref, haysiyet ve güvenliğinin korunması veya idarenin soruşturma
 metotlarının gizli tutulması maksatlarıyla taraf ve vekillerine
 incelettirilmemesi, kaydı konulanlar ile personelin özlük dosyasındaki dava
 konusu haricindekiler, taraf ve vekillerine incelettirilemeyecek.
         Taraf ve vekillerine incelettirilemeyecek nitelikteki bilgi ve belgeler 
 bulundukları yer itibarıyla taraf ve vekillerine açık olan diğer evraktan
 ayrılamaz nitelikte iseler, taraf ve vekillerine incelettirilecek suretleri,
 ilgili bölümleri idare tarafından karartılarak ayrıca gönderilecek.
         Davacı taraf veya vekili, karartılan veya verilmeyen bilgi ve belgelerin
 savunmaya esas teşkil edecek unsurlar olduğu iddiası ile mahkemeye itiraz
 edebilecek. Yapılan bu itiraz mahkeme tarafından incelenerek haklı görülen
 hususlarda, mahkemenin belirleyeceği çerçevede daha önce karartılan veya
 verilmeyen bilgi ve belgeler karşı tarafa incelettirilebilecek.
         Bu hükümlere göre elde edilen ve gizlilik derecesine sahip bilgi ve
 belgeler, taraf ve vekillerince mahkeme haricinde, diğer bir maksatla
 kullanılamayacak. Aksine davranışta bulunanlar hakkında ilgili kanun hükümleri
 saklı tutulacak.
         Işıklar Askeri Hava Lisesinin de Hava Harp Okuluna Girmeye İstekli Aday
 Öğrenciler ile Uçuş ve Paraşüt Eğitimine Tabi Tutulacak Harp Okulu Öğrencileri
 Kanunu kapsamına alınması öngörülüyor.
         Tasarıyla Gülhane Askeri Tıp Akademisi bünyesinde bulunan Gülhane Askeri
 Tıp Fakültesinde lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin özlük hakları diğer
 harp okullarıyla aynız düzeye getiriliyor.
         
         -UZMAN ERBAŞLAR-
         
         Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olan uzman erbaşlar yeniden
 istihdam edilebilecek. Bu kişilerin, sözleşmeleri ''sıhhi arıza'' nedeniyle
 feshedilemeyecek. Uzman erbaşlara da subay ve astsubaylara olduğu gibi mazeret
 izni verilebilecek.
         Terörle mücadele kapsamında malul olan uzman erbaşlar, kadrolarının
 kaldırılması veya bu kadrolarda istihdam edilmelerine gerek kalmaması durumunda
 sağlık niteliklerine uygun kadrolara atanabilecek.
         Doğal afetlerde görev alan askeri personel de kazandan beslenecek arasına
 dahil ediliyor.
 
    AA