Enflasyonda yaz sürprizi

[mavidünya]

Enflasyonda yaz sürprizi

03.07.2008
 

   

Gıda fiyatlarının yüzde 3.4, tarım fiyatlarının yüzde 2.73 düşmesi, enflasyonu bir yıl aradan sonra bir kez daha eksi çıkardı. TÜFE yüzde 0.36 düşerken, ÜFE yüzde 0.32 arttı.
   
Yılbaşından bu yana sürekli artış trendinde olan ve geçen ay çift haneyi gören enflasyon bu kez yaz sürprizi yaptı.

Tarım fiyatlarındaki yüzde 2,73'lük düşüşün yansıması nedeniyle Haziran enflasyonu tüketici fiyatlarında yüzde 0.36 düşerken, üretici fiyatlarında ise yüzde 0.32 arttı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3.40'lık düşüş gerçekleşirken, bir önceki ay enflasyonu yükselten giyim ve ayakkabıda da yüzde 0.41 düşüş meydana geldi. Konutta da yüzde 1.30 fiyat artışı gerçekleşti.

Böylece tüketici enflasyonu Haziran'da yıllık bazda yine yüzde 10'un üzerinde kalmasına rağmen bir önceki aya göre gerileyerek yüzde 10.64, Üretici Fiyatları ise yüzde 17.03 oldu.

Yılbaşından bu yana bakıldığında altı aylık TÜFE yüzde 6, ÜFE yüzde 13.76 arttı.

Tüketici fiyatlarının yüzde 0.45 artması, üretici fiyatlarının ise yüzde 0.91 artması bekleniyordu.

Üretici fiyatlarının alt kalemlerine bakıldığında ise imalat sanayiindeki fiyat artışının yüzde 1.43 olmasına rağmen, gıda ürünleri ve içecek ürünleri imalatı alt kaleminde yüzde 0.41'lik gerileme dikkat çekti. Toplam sanayi fiyatları ise yüzde 1.06 arttı.

Diğer taraftan petrol fiyatlarındaki yükselişin yansıması özellikle ulaştırma sektöründe oldu.  Ulaştırmada fiyatlar yüzde 1.62 olurken, üretici fiyatları içinde de ham petrol çıkarımında fiyat artışı yüzde 9.46'ya ulaştı.

Yılbaşından bu yana bakıldığında tüketici fiyatlarının en fazla arttığı kalem, gıdanın da etkisiyle yüzde 7,85 ile lokanta ve otellerde gerçekleşti. Konut fiyatı da yılın ilk yarısında yüzde 7.83'lük artış gösterdi.

Enflasyon rakamlarını mevsimsellikten arındıran özel kapsamlı TÜFE göstergeleri dikkate alındığında ise özellikle enerji dışarda bırakıldığında performansın oldukça pozitif olduğu görüldü.

Enerji ve alkollü içecekler ile dolaylı vergiler ve fiyatı yönlendirilen ürünleri dışarda bırakan F Endeksi, Haziran'da yüzde 0.92 geriledi.

En önemli çekirdek göstergelerden I Endeksi'nde ise enerjinin dışında gıda fiyatları da dışarda bırakıldığından yüzde 0.77'lik artış meydana geldi. Daha önce arz şokunun yaşandığı hem gıda hem enerji fiyatlarını dışarda bırakan çekirdek endeks, bu kez düşüşe neden olan gıda fiyatlarını da dışarda bıraktığı için yükselişe sahne oldu.

Rakamların ardından, Merkez Bankası'nın Temmuz sonundaki faiz toplantısında faiz artırımlarına ara verebileceğine dair beklenti güçlendi.

Yatırım Finansman'dan Ekonomist Levent Durusoy:  "Haziran ayı enflasyonu beklentilerin altında geldi. Ben bunun gıda fiyatlarında beklentilerin üstünde düşüşten kaynaklandığını düşünüyorum. Gıda fiyatları endeksin yaklaşık üçte birini etkiliyor ve bu düşüş endeksi yaklaşık 1 puan aşağı çekmiş gibi görünüyor. Çekirdek enflasyon verilerine baktığımda ise yüksek rakamların devam ettiğini görüyoruz. Enflasyondaki düşüşte gıda fiyatlarının etkili olması, bunun bir defalık olacağına dair beklentileri güçlendiriyor. Çünkü elektrik fiyatlarında yapılan ayarlamalar nedeniyle önümüzdeki aydan itibaren konut grubunda fiyatlar yükselecek. Sonuç olarak enflasyon açısından olumlu bir noktada olduğumuzu düşünmüyorum. Bu veriler sadece, son üç ayda büyük oranda bozulmuş olan enflasyon beklentilerinin biraz olsun düzelmesine katkı sağlayabilir. Ancak Merkez Bankası'nın bu ayki toplantısında en az 50 baz puanlık artışa gitmesi olasılığı masanın üstünde durmaya devam edecek. Ben Ağustoy ayı itibariyle yıllık enflasyonun yüzde 12.7 ile en yüksek noktaya çıkmasını bekliyorum. Bana göre yılsonuna kadar da bu orandan ancak sınırlı bir düşüş olabilir."

Ak Yatırım Ekonomisti Hakan Aklar:  "Haziran'da TÜFE beklentilerin aksine yüzde 0.36 düştü. İlk görünen şu ki TÜFE'deki düşüşün temel nedeni gıda kaleminde yaşanan gerileme. Gıda kaleminde beklenenlerin aksine yüzde 3.4 düşüş var. Bu kalemin tüm endeks üzerindeki ağırlığı ise yüzde 28.63. Yani endeksin 3'te biri gıda fiyatlarından. Gıda fiyatlarındaki düşüşün ilk göze çarpan nedeni Ocak-Mayıs döneminde bu kalemdeki artışın yüzde 9.5 olması. Çok hızlı artış ve belki de bir miktar Rusya'nın gıda ürünlerimizi almaması etkili olmuş olabilir."

Tekstilbank Ekonomisti Ayşegül Aykol Kocabaş: "TÜFE'nin beklentilerden çok iyi yani negatif olması çok iyi bir gelişme. Bu, gıda ve giyimden kaynaklanıyor. Gıdada mevsimsel düşüş beklenmiyordu ondan kaynaklandı. Ayrıca giyimde de düşüş olmuş bu da beklentilerden iyi gelmesinin sebebi. Önceki aylarda giyim yüksekti. Yıl sonu için yüzde 10.5 olan tahminimizi aynen koruyoruz."