Krizde iflasın eşiğinden dönen ABD'li otomotiv devi GM, Alman hükümetini kızdıran bir kararla Opel'in satışından vazgeçtiğini açıkladı. Karara gerekçe olarak markanın stratejik önemi ve iş koşullarında iyileşme gösterildi.
Küresel krizde çöküş sürecine giren ancak daha sonra ABD hükümetinden aldığı yardımlarla iflastan kurtulan Detroit'li otomotiv devi General Motors (GM) sürpriz bir kararla, Avrupalı birimi Opel ve İngiliz Vauxhall'ı satmaktan vazgeçtiğini duyurdu. Opel'in satışına kesin gözüyle bakılıyordu ancak GM Yönetim Kurulu, kararın Avrupa'nın iş koşullarındaki iyileşme ve Opel'in stratejik önemi nedeniyle alındığını açıkladı. Açıklamada, şirketin "Avrupa operasyonlarının ciddi bir şekilde yeniden yapılandırılmadan geçirileceği" de vurgulandı. GM CEO'su Fritz Henderson, yaptığı açıklamada, GM'in yeniden yapılanma planını Alman hükümetine daha sonra sunacağını bildirdi. GM, Opel'in yüzde 55 hissesini Kanadalı otomobil parçaları üreticisi Magna International ve partneri Rus Sberbank'a satmayı planlıyordu. Kararla, Opel ve İngiliz Vauxhall konusundaki belirsizlik de sona ermiş oldu.
Almanya parasını geri isteyecek
Bununla birlikte Opel'in Magna'ya satılması planını destekleyen Almanya bu karara tepki gösterdi. Almanya Ekonomi Bakanı Rainer Bruederle "Bu U dönüşü kesinlikle kabul edilemez" dedi. Kabine toplantısında durumu değerlendireceklerini ifade eden Brüderle, GM'den Opel için yeniden yapılanma planını mümkün olduğunca çabuk sunması isterken, otomobil üreticisini desteklemek için hükümetin verdiği 1.5 milyar euronun (2.2 milyar dolar) da geri alınabileceğini söyledi. Almanya'nın Hessen Eyaleti Başbakanı Roland Koch da bu kararı duyduktan sonra çok öfkelendi ve Opel'e şimdiye kadar aktardıkları parayı derhal geri istedi. Adını gizli tutan bir Alman yetkili, Reuters'a yaptığı açıklamada bu haberin Washington'u ziyaret eden Başbakan Angela Merkel üzerinde tam anlamıyla bir sürpriz etkisi yarattığını söyledi. Magna yöneticilerinden Sigfried Wolf ise Opel'in satışından vazgeçmenin GM'in çıkarına olduğunu anlayışla karşıladıklarını belirterek, "Önlerindeki zorlukları aşmalarında Opel ve GM'e destek olmayı sürdüreceğiz" dedi.
Satışlar artınca planlar rafa kalktı
Küresel kriz ve resesyon nedeniyle 2008 yılında 30 milyar doların üzerinde zarar açıklayan GM geçen mart ayında 50 bin civarında çalışanının bulunduğu Avrupa'daki yatırımlarını satmayı planladığını duyurmuştu. Eylül ayında ise GM'den yapılan açıklamada, Opel'deki çoğunluk hissenin Kanada-Rus ortaklığına satışına onay verildiği bildirilmişti. GM açıklamasında, "Anlaşma uyarınca Magna/Sberbank yüzde 55 hisseyi alacak, GM'de ise yüzde 35 hisse kalacak. Yüzde 10'luk kısmın sahibi ise çalışanlar olacak" ifadesi kullanılmıştı. Ancak Amerikan hükümetinin mali desteği ve Amerika'da haziran ve temmuz aylarında "iflas koruma" kapsamına alınması ardından şirket biraz toparlandı. ABD otomotiv piyasasında yüzde 21 payla liderliğini koruyan şirketten önceki gün yapılan açıklamada ekim ayında satışların yüzde 4 arttığı böylece yıllık bazda 2008'den bu yana ilk kez satış artışının gerçekleştiği bildirildi. Bu çerçevede Opel ve Vauxhall'ı mülkiyetinde tutmayı istediğini belirten GM'in son açıklaması uzmanları şaşırtmadı.
IHS Global Insight'tan Aaron Bragman, "GM aslında Opel'den kurtulmayı istemiyordu ama mali durum nedeniyle buna zorlandı. Opel mühendislerinin ürettiği çok sayıda GM ürünü araç var, ayrıca Opel'in küresel düzeyde önemli bir servis desteği var. Bu nedenle Opel'le bağlantılarını korumaları uzun vadede GM'in yararına olacaktır" görüşünü dile getirdi.
80 YILLIK İLİŞKİ
Opel ile GM arasındaki ilişki bundan tam 80 yıl öncesine dayanıyor. 1862 yılında Adam Opel tarafından kurulan Opel, 1898 yılında otomobil üretimine başladı. Sekiz yıl sonra da o zaman için çok büyük bir rakam olan bininci aracını üretmeyi başardı. Ancak Opel o dönemde daha çok bisiklet üretimi ile tanınıyordu. 1929 yılında GM tarafından satın alındıktan sonra tüm ağırlığını otomotive verdi. ABD metotlarını kullanarak kısa süre içerisinde hızla büyüyerek Avrupa'nın en bilinen markalarından biri haline geldi. 1970'lerde Almanya pazarının yüzde 20'sini elinde tutan Opel, özellikle Kadett modeli ile büyük sükse yapmıştı. Opel'in Avrupa'da 54 bin 500 çalışanı bulunuyor. Bunların 25,000'i ise Almanya'da yer alıyor. Opel'e bağlı Vauxhall markası ise İngiltere'de iki ayrı fabrikada 5 bin 500 kişi çalıştırıyor.
UYARI GREVLERİ GELECEK
Alman sendikalar ve işçi temsilcileri, Opel'in tüm tesislerinde çalışan yaklaşık 25 bin işçiye, bugünden itibaren uyarı grevleri yapmaları yönünde çağrıda bulundu. İşçi temsilcisi Başkanı Klaus Franz, grevlerin Almanya'da başlayacağını ve tüm Avrupa'ya yayacaklarını belirtti. Çalışanların bugün Rüsselheim, Bochum, Eisenach ve Kaiserslautern'deki fabrikalar önünde Opel'in GM bünyesinde kalmasını protesto edeceklerini ifade eden Franz, "GM'nin Opel'i satmak istememesi kabul edilebilir bir karar değil. Opel için kara bir gün" şeklinde konuştu. Opel çalışanları GM'in yeniden yapılanma çerçevesinde geniş çaplı bir işgücü kesintisine gitmesinden korkuyor. Öte yandan GM'in İngiltere'deki markası Vauxhall'da örgütlü UNITE sendikasından Tony Woodley, haberin mutluluk verici olduğunu belirterek, "GM için de doğru bir karardır" dedi.
GM krizde zorlu virajlardan geçti
2008
Temmuz: 10 milyar dolarlık maliyet kesintisi, 5 milyar dolarlık borçlanma ve varlık satışı planı açıkladı.
Eylül: Chrysler'le birleşme görüşmelerine başladı.
Kasım: 2009'da likidite sıkıntısına girebileceği uyarısında bulundu.
19 Aralık: Hükümet GM ve Chrysler'e 17.4 milyar dolarlık kredi verdi.
2009
21 Ocak: Toyota GM'den dünya liderliğini devraldı.
17 Şubat: 2012'ye kadar 47 bin çalışanını işten çıkaracağını, ABD'deki 5 fabrikasını kapatacağını duyurdu. Hükümetten talp ettiği yardım miktarınız 30 milyar dolara çıkardı.
26 Şubat: 2008'de 30.9 milyar dolar zarar ettiğini bildirdi.
30 Mart: Hükümet GM CEO'su Rick Wagoner'i kovdu. Yerine Fritz Henderson getirildi. Şirkete yeniden yapılanma planı geliştirmesi için 60 gün verildi.
17 Nisan: İflastan korunma başvurusu yapmaya hazırlandığını duyurdu.
7 Mayıs: İlk çeyrekte 6 milyar dolar zarar ettiğini bildirdi.
21 Mayıs: UAW sendikası ile yeni bir maliyet tasarrufu anlaşması imzaladı. Sendika GM'in 20 milyar dolarlık borcunun yarısını üstlendi.
22 Mayıs: ABD Hazinesi'nden 4 milyar dolar daha aldı.
1 Haziran: İflastan korunma başvurusunda bulundu. Yeniden yapılanma planı doğrultusunda toplam 50 milyar dolar yardım yapan ABD devletinin yeni GM'de yüzde 61, Kanada hükümeti yüzde 12,5, UAW yüzde 17,5 ve hissedarlar yüzde 10 hisse sahibi olmasına karar verildi.
10 Temmuz: İflas koruma kapsamından 40 günde çıktı.
18 Ağustos: Saab'ı İsveçli Koenigsegg Automotive satmak için anlaştı.
10 Eylül: Opel'i Magna'ya satma kararını Alman hükümetine bildirdi.
4 Kasım: Opel'i satmaktan vazgeçtiğini bildirdi.
İFLASTAN ÖNCE VE SONRA GM
Önce
Sonra
Borcu (milyar dolar)
176
48
Çalışan sayısı
91 bin
68 bin 500
Marka sayısı
8
4
Bayi sayısı
6200
3600*
ABD'deki fabrika sayısı
47
34
* 2010 sonunda hedeflenen rakam
GM'DE NELER DEĞİŞTİ
* GM'in ABD'de pazar payı yüzde 21 ve şirket hâlâ pazar lideri
* ABD hükümeti GM'in iflastan kurtulması için 50 milyar dolar harcadı, şirketin yüzde 61'ine sahip
* GM beyaz yakalı çalışanlarının yüzde 20'sini, yöneticilerinin yüzde 35'ini çıkardı
* Bayi sayısını azaltırken California'da e-bay açık artırma sitesinden satışa başladı
kaynak
http://www.referansgazetesi.com/haber.aspx?HBR_KOD=132099
