SEÇİM KANUNLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YASA TEKLİFİNİN 4 MADDESİ DAHA

[tsubasaa]

SEÇİM KANUNLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YASA TEKLİFİNİN 4 MADDESİ DAHA KABUL EDİLDİ

         TBMM Anayasa Komisyonda görüşülen seçim
 kanunlarında değişiklik yapılmasını öngören yasa teklifinde, siyasi partiler ve
 adayların seçim döneminde, Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarında geleneksel
 olarak kullandıkları yerel dil ve lehçelerde de sözlü propaganda yapmasına imkan
 verilmesi kabul edildi.
         Komisyonda, ''Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
 Kanun'' ile ''Milletvekili Seçimi Kanunu''nda değişiklik yapılmasını öngören
 teklifinin görüşmeleri sürüyor. Alt Komisyonda eklenen, siyasi parti ve adayların
 seçim döneminde, günlük yaşamda kullanılan geleneksel dil ve lehçelerde sözlü
 propaganda yapmasına ilişkin madde, Komisyonda uzun süre tartışıldı.
         MHP, Alt Komisyon tarafından teklife eklenen maddenin çıkarılmasını, BDP
 Hakkari Milletvekili Hamit Geylani ise radyo ve televizyonda yapılacak propaganda
 yayınları ile diğer seçim propagandalarında Türkçe'nin yanı sıra farklı dil ve
 lehçelerin kullanılmasına imkan verilmesi için önerge verdi.
         CHP Mersin Milletvekili İsa Gök, yazılı ve sözlü propagandanın birlikte
 düzenlenmesi gerektiğini belirterek, ''Türkçe dışında sözlü propaganda serbest
 olacak ama yazılı propaganda yasak olacak. Bu nasıl uygulanacak? Bir şey
 yapacaksanız ya tam yapın ya da yapmayın'' dedi.
         MHP Konya Milletvekili Faruk Bal, teklifte konuyla ilgili düzenleme
 bulunmadığını ifade ederek, Alt Komisyonda konulan düzenlemeye karşı olduklarını
 söyledi. Bal, ''Farklılıkları ayrıştırarak, kanatarak ülke bütünlüğü
 savunulamaz'' diye konuştu.
         MHP Mersin Milletvekili Behiç Çelik, Alt Komisyonda yapılan değişiklikle
 ilgili muhalefet şerhi bulunduğunu söyledi.
         BDP'li Geylani ise eşitlik ilkesinin düşünce ve düşünceyi ifadeyle
 başladığını ve bunun da anadille ifadesinin anlam taşıdığını savunarak, ana dil
 yasağının seçimin eşitlik ilkesinin hayata geçirilmesi önünde engel olduğunu
 savundu. Geylani, sadece sözlü propagandaya imkan sağlanmasının sorunu
 çözmeyeceğini ifade etti.
         AK Parti Gaziantep Milletvekili Mahmut Durdu, tasarının geçen hafta
 yapılan görüşmelerinde söz alan CHP Konya Milletvekili Atilla Kart'ın Türkçe
 dışında sözlü propaganda yapılması önerisinde bulunduğunu ifade ederek, ''Kendisi
 burada niye yok. Bu madde görüşüldüğü için mi? Doğrusu ben üzüldüm'' dedi.
         CHP'li üyeler, Kart'ın İstanbul'a gittiğini söyledi.
         Daha sonra yapılan oylamada MHP'li Bal ve BDP'li Geylani'nin önergesi
 kabul edilmedi.
         
         -''DEMOKRATİK BİR GELİŞİMİ VAR''-
         
         Önerge üzerinde konuşan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent
 Arınç, konunun demokratik gelişimine işaret ederek, 2001 yılında yapılan
 değişiklikle, ''Kanunla yasaklanmış olan herhangi bir dilde yayın yapılamaz''
 hükmünün Anayasadan çıkarıldığını, bunun ardından TRT ve RTÜK kanunlarında
 değişiklik yapıldığını hatırlattı.
         Sonraki dönemde TRT'de sabah kuşağında sınırlı zaman diliminde Türkçe
 dışındaki farklı dillerde yayın yapıldığını, ardından RTÜK Yönetmeliğinde yapılan
 değişiklikle yayın süresinin 24 saate çıkarıldığını, ayrıca altyazı ve yayının
 Türkçe tekrar şartının da kaldırıldığını anlatan Arınç, 14 yayıncı kuruluşa da
 yayın izni verildiğini, bugün TRT'nin bir kanalının sürekli Kürtçe yayın
 yaptığına dikkati çekti.
         Seçim döneminde gittiği 15 ilde herkesin kendi dilinde konuştuğunu
 belirten Arınç, teklifte yapılan düzenlemeyi uygun bulduklarını ifade etti.
 Arınç, ''Propaganda imkanı tanınması doğrudur, doğaldır, Türkiye'de artık
 kullanılmaktadır. Siyasi Partiler Yasasında bu konudaki düzenleme, işlemez hale
 gelmiştir. Bunu da ayrıca düşünmek gerekir'' diye konuştu.
         Tartışmaların ardından madde kabul edildi. Buna göre, propaganda için
 kulanlan el ilanları  ve diğer her türlü matbuatlar üzerinde, Türk bayrağı, dini
 ibareler bulundurulması yasak olacak. Radyo ve televizyonlarda yapılacak
 propaganda yayınlarıyla, diğer seçim propagandalarında Türkçe'nin kullanılması
 esas olacak. Ancak siyasi partiler ve adaylar seçim döneminde, Cumhuriyetin
 Anayasada belirtilen temel niteliklerine, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
 bütünlüğüne aykırı olmamak şartıyla, Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarında
 geleneksel olarak kullandıkları yerel dil ve lehçelerde de sözlü propaganda
 yapabilecek.
         Kabul edilen diğer maddelere göre, vatandaşların elektronik posta
 adreslerine gönderilecek mesajla ile taşınabilir veya sabit telefonlarına sesli,
 görüntülü, yazılı mesaj göndermek suretiyle propaganda yapılamayacak. Oy verme
 gününden önceki 10 günlük sürede, yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları
 ile kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi ve iletişim telefonları
 yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin veya adayın lehine veya
 aleyhine veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın yapılması ve herhangi
 bir surette dağıtımı yasak olacak. Bu sürenin dışında yapılacak yayınlarda
 tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uyulması şartı aranacak. Kamuoyu
 araştırmaları ve anketlerinin kim tarafından, kaç denekle yapıldığı ve kim
 tarafından finanse edildiğinin açıklanması da zorunlu olacak.
         Seçim döneminde broşür, el ilanı, parti bayrağı, poster, afiş, CD, DVD
 dışında hediye ve eşantiyon dağıtımı da yasak olacak.
         Komisyonda, 4 maddesi daha kabul edilen teklifin görüşmeleri sürüyor.
 
    AA