Seçime bir gün kala İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın (İMKB) tarihinde yaşadığı 5 seçimdeki davranışlarını inceledik.
İMKB’nin sandıktan koalisyon çıkma olasılığı gördüğü dönemlerde "bekle, gör" yaptığı, tek parti iktidarı sinyali aldığında ise coştuğu dikkati çekti. İMBK’nin yarınki seçimler öncesinde rekor üstüne rekor kırması da "tek parti oyunu"na bağlandı.
TOPLUMUN her kesimi gibi 22 Temmuz’da yapılacak genel seçimlerin sonuçlarına odaklanan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), tarihinde 5’inci seçimi yaşayacak. Yabancı payının yüzde 72’yi bulduğu İMKB seçim öncesi ’tek parti iktadarı’ beklentisiyle yaklaşık 1 ayda yüzde 22 getiri yakaladı. İMKB, bundan önceki dönemlerde seçim sonrasında yükselişe geçti. Tek parti veya koalisyon beklentisi borsanın seçim sonrası trendini değiştirmezken, seçime kadar olan süreçte yatırımcının davranış şeklinde farklılık yaratıyor. Bundan önce, koalisyon çıkacağı beklentisi olan seçimler öncesinde İMKB Endeksi gerilerken, tek parti iktidarı beklentisinin güçlü olduğu dönemlerde ise endeksin seçim öncesinde de yükselişe geçtiği dikkat çekiyor.
2002 SEÇİMİ GİBİ: 22 Temmuz 2007 seçimi, 2002 yılındaki AKP’nin tek başına iktidar olduğu seçim dönemiyle benzerlik gösteriyor. 2002 yılında seçimden önceki 3 haftada önce yüzde 24’lük getiri, seçim sonrası 1 haftada ise yüzde 44’lük getiriyi yakalayan İMKB’de, 22 Temmuz seçimi öncesinde bu getiri yüzde 22’yi buldu.
YABANCI TEK PARTİYE OYNADI: Global likiditenin yön verdiği İMKB’de seçim tarihinin 22 Temmuz olarak belirlenmesinin ardından hızla beklentiler satın alınmaya başladı. Böylece İMKB yurtdışı piyasalardaki iyimser havanın desteği ve yabancı işlemleriyle sandıktan ’tek parti’ çıkacak beklentisini satın alarak 1 ay boyunca çifte rekorlarla yatırımcısını sevindirdi. Ancak İMKB’nin seçim döneminde bu seyri aslında hiç de şaşırtıcı değil. Çünkü, tarihinde 5 seçim geçiren ve 4 seçime yönelik dataların bulunduğu İMKB’nin hareketleri incelendiğinde endeksin her seçimde mutlaka ralli yaptığı görülüyor. Ancak İMKB 22 Temmuz seçim döneminde bir farklılık yaratarak ilk kez zirvelerini test ediyor.
BORSA KOALİSYONDA BEKLİYOR: Geçmiş seçimler incelendiğinde de tek parti ve koalisyona göre yükseliş farklılık gösteriyor. 1991, 1995 ve 1999 yıllarında sandıktan koalisyon hükümetinin çıktığı seçimler öncesinde belirsizlik nedeniyle İMKB’nin aşağı yönlü, dip seviyelerine doğru hareket ettiği görülüyor. Ancak seçimin gerçekleşmesinin ardından 1 hafta sonra koalisyonun netleşmesiyle birlikte endeks belirsizlikleri üzerinden artarak hızla yükselişe geçiyor. Bu üç seçim döneminde seçimin ardından 3 aylık dönemde endeksteki getiri ortalaması yüzde 70’i geçiyor.
TEK PARTİ İLE YÜZDE 44 GETİRİ: Tek parti iktidarına yönelik beklentinin hakim olduğu süreçte ise borsanın hareketi değişiyor. Tek partiye yönelik beklentiler borsada seçim öncesi erken satın alınıyor ve getiri erken cebe konuyor. Buna en iyi örnek 2002’deki seçim dönemi gösteriliyor. 2002’deki seçimden 1 ay önce endeks yukarı yönlü bir ralli hareketi yaptı. Hızlı yükselişle birlikte ilk kez seçim öncesi yüzde 24 getiri elde edildi. Seçim sonrası ise yükseliş sürdü. Sandıktan tek parti çıkınca ralli hızlandı. Borsada 1 haftada bu getiri yüzde 44’ü buldu.
22 TEMMUZ ÖNCESİ REKOR KIRDI: Türkiye’nin 60’ıncı hükümetinin sandıktan çıkacağı 22 Temmuz seçimi öncesinde de 2002 yılına benzer bir tablo ortaya çıktı. Seçim öncesinde 1 aylık süreçte endekste tüm zamanların rekorları yaşandı. 27 Haziran tarihinde 45 bin puan seviyelerinden yükselişe geçen İMKB’de yabancılar sandıktan ’tek parti’ çıkacak beklentisini satın alarak hareket etti. 1991 seçimleri döneminde 17 bin dolar olan işlem hacmi ise 1.5 milyar dolara dayandı. Bu işlemlerle birlikte seçimden birkaç gün önce endeks tüm zamanların rekorunu 53 bini aşarak kırdı. Endekste seçim öncesi dünkü kapanış itibariyle ise yaklaşık 1 aylık getiride 22’yi buldu.
20 Ekim 1991 seçimleri sonrasında borsa yükseldi
1991 Seçimlerinde Meclis’e 5 parti girdi. En yüksek oyu yüzde 27.03’le Süleyman Demirel’in DYP’si aldı. Koalisyonların yaşandığı bu dönemde 5 Nisan 1994 ekonomik kararlar alındı. Seçimlerin ardından borsa yükselişe geçti.
1999 seçimine yüzde 66 primle zirvede girdi
18 NİSAN 1999 seçiminde Meclis’e yine 5 parti girdi. En yüksek oyu yüzde 22.19’la Bülent Ecevit’in DSP’si aldı. Şubat 2001’de Anayasa kitapçığının fırlatılmasıyla başlayan kriz yaşandı. Seçimler öncesinde 4 Ocak-19 Nisan 1999 arasında borsanın yüzde 66 oranında yükselerek tarihi zirve yaptı.
Sandıktan Erbakan çıktı, faiz yüzde 183.9’a vurdu
ARALIK 1995 seçiminde Meclis’e 5 parti girdi. En yüksek oyu yüzde 21.38’le Erbakan’ın Refah Partisi aldı. Eylül 1995’te yüzde 116.9’luk bono faizi aralıkta yüzde 183.9’a yükseldi.
Seçim sonrası yüzde 40 prim oluşabilir
İMKB’nin tarihinde 5 genel seçim dönemi geçirdiğini hatırlatan Anadolu Yatırım Teknik Stratejisti Halil Rençber, seçim dönemlerinde borsadaki ralli hareketinin kaçınılmaz olduğunu dile getiriyor. Rençber sözlerine şöyle devam ediyor: "Borsanın koalisyon ve tek parti hükümeti beklentisindeki trendleri farklı. Buna göre koalisyon beklentisinde seçim öncesi ve seçimden sonraki 1 hafta dahil endeks aşağı yönlü hareket ediiyor. Ancak ardından endeksin ortalama yükselişi yüzde 70’i geçiyor. 1987 ve 2002 genel seçimlerinde oluşan tek partili hükümetlerin ise seçimden önce ilk adımda bir ay öncesinden yükseliş başlıyor. 22 Temmuz seçimiyle hemen hemen bire bir seyreden bir endeks seyri görüyoruz. Seçim sonrası ister koalisyon olsun ister tek parti mutlaka bir ralli ile yükselişe giriyor ve 2.5 ay içinde endeksin yükselişi destekliyor. Buna göre seçim sonrası 2.5 aylık dönemde ortalama yüzde 40’lık bir prim oluşabilir."
3 Kasım 2002’de borsa tek parti ile coştu
3 KASIM 2002’de yüzde 10 barajını sadece AKP ve CHP aştı. Şubat 2001 krizinin ardından 20 Eylül 2001’de YTL bazında 7.651 dip seviyesini gören borsa endeksi, ardından 8 Ocak 2002’de 14.879 puan seviyesini gördü. Tek partili istikrarlı hükümet çıkması ise piyasaları tekrar yukarı taşıdı.
Borsada son gün ’kár satışı’ geldi
SEÇİMDE tek parti çıkacağı beklentilerinin satın alınmasıyla önceki gün yüzde 4.33 yükselişle yeni bir rekor kıran İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) dün gün içinde kár satışlarıyla dalgalı bir seyir izledikten sonra gün sonunda yüzde 0.73 değer kaybetti. Geçen haftayı 52 bin 86 puandan kapatan İMKB 100 endeksinin bu haftaki getirisi yüzde 1.6 oldu. İMKB Ulusal 100 endeksi gün içinde en düşük 52 bin 634 puan ile yeni gün içi rekoru olan 53,736.74 arasında hareket ettikten sonra gün sonunda 389.54 puan kaybederek 52,935.75 puana geriledi. Meksa Menkul Araştırma Müdürü Tuncay Turşucu, "Kár satışı ve riski almak istemeyenlerin satışı oldu" dedi.
http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/6933052.asp?gid=196
